Apa Beza Kes Lim Guan Eng dengan Kes Zahid dan Muhyiddin?

Di meja antirasuah yang sama, pembaris tidak boleh berubah hanya kerana orang yang duduk di situ datang daripada parti lain.

Zahid ialah presiden UMNO. Muhyiddin ialah presiden PN. Lim Guan Eng ialah bekas setiausaha agung DAP. Jika sebuah negara mahu keluar daripada syak wasangka politik yang tidak berkesudahan, perpaduan tidak boleh bermaksud meminta rakyat diam. Perpaduan mesti bermaksud rakyat percaya bahawa fakta yang sama akan dinilai dengan standard yang sama.

Sebab itu kes Lim perlu dibincangkan.

Tetapi ia mesti dibincangkan dengan teliti: ini bukan satu kes. Ia beberapa laluan undang-undang.

Asingkan dahulu tiga perkara#

Yang pertama ialah kes banglo Pinhorn. Lim dituduh, ketika menjadi ketua menteri Pulau Pinang, berhubung perkara berkaitan penukaran status tanah dan pembelian banglo Jalan Pinhorn pada harga RM2.8 juta; pertuduhan menyatakan nilai pasaran banglo itu ialah RM4.27 juta. Menjelang 2018, kes itu sudah sampai ke peringkat saksi pendakwaan, dengan 25 saksi dipanggil, sebelum Jabatan Peguam Negara menarik balik pertuduhan. Pendakwaan memohon DNAA, tetapi hakim memberikan discharge and acquittal, atau DA. ^1,2

Perbezaan itu penting. Kes Pinhorn berbeza daripada kes Zahid. Zahid menerima DNAA, dan kesnya kemudian diklasifikasikan sebagai NFA oleh AGC; Lim menerima DA dalam kes Pinhorn. DNAA bukan pembebasan, manakala DA menjadikan pertuduhan yang sama jauh lebih sukar dihidupkan semula. ^1,2,3,4

Yang kedua ialah kes terowong dasar laut Pulau Pinang. Pada 2020, Lim berdepan pertuduhan berkaitan projek bernilai RM6.3 bilion itu, termasuk dakwaan meminta 10% keuntungan projek dan memperoleh suapan RM3.3 juta. Beliau menafikan pertuduhan dan menyifatkan kes itu bermotif politik. Setakat 2026, perbicaraan masih berjalan. ^5,6,7

Yang ketiga ialah kes projek asrama pekerja. Lim, isterinya Betty Chew dan ahli perniagaan Phang Li Koon memohon untuk membatalkan pertuduhan, tetapi Mahkamah Rayuan menolak rayuan itu pada Jun 2026. Mahkamah memutuskan pertuduhan semasa dan kes Pinhorn 2018 bukan kesalahan yang sama dari segi undang-undang dan fakta, maka double jeopardy tidak terpakai. Namun mahkamah juga mengakui bahawa aduan tentang keadilan bukan remeh, kerana bahan fakta kelihatan sudah banyak tersedia ketika prosiding terdahulu. ^6,8

Ayat itu penting.

Mahkamah tidak mengatakan Lim bersalah. Mahkamah juga tidak mengatakan kes itu satu fitnah politik. Mahkamah hanya mengatakan kes itu tidak patut dibatalkan sebelum perbicaraan.

Kekuatan bukti bergantung pada kes#

Bagi kes banglo Pinhorn, penjelasan pendakwaan sendiri ialah bukti bagi pertuduhan pertama telah menjadi jauh lebih lemah semasa pemeriksaan balas saksi pendakwaan. Seorang pegawai AGC berkata beliau tidak akan memenuhi tugas sebagai pendakwa jika meneruskan kes yang diketahui tidak akan berjaya pada akhir kes pendakwaan. ^1,2

Itu menjadikan kes Pinhorn lebih hampir kepada penghentian kerana bukti tidak cukup kuat. Namun persepsi politik tidak hilang, kerana kes itu ditarik balik selepas Pakatan Harapan mengambil alih kuasa persekutuan dan Lim menjadi menteri kewangan. Maka kita boleh menulis bahawa hasil undang-undangnya ialah DA, dan kita boleh menulis bahawa wujud kontroversi politik, tetapi kita tidak patut menulis bahawa mahkamah telah membuktikan tiada langsung pengendalian politik. Itu bukan apa yang diputuskan oleh mahkamah. ^1,2

Kes terowong dasar laut mempunyai bentuk bukti yang lain. Laporan mahkamah pada 2026 menunjukkan pegawai penyiasat SPRM mengakui tiada money trail melalui bank. Pendirian pendakwaan ialah RM3.3 juta dibayar secara tunai dan berperingkat, dengan kes bergantung pada saksi utama, pegawai syarikat, dokumen dan gambar forensik. Pihak pembelaan tentu akan mencabar rangkaian itu, terutama dakwaan penyerahan tunai dan kebolehpercayaan saksi. ^5,6,7

Kes seperti ini tidak boleh diputuskan hanya dengan berkata "tiada money trail, maka tidak bersalah." Rasuah tunai memang boleh berlaku tanpa rekod bank. Tetapi ia juga tidak boleh diputuskan dengan berkata "ada saksi kata wang diserahkan, maka bersalah." Sabitan jenayah mesti melepasi standard melampaui keraguan munasabah. Sebelum perbicaraan tamat, ungkapan paling adil ialah: bukti sedang diuji, dan sifatnya yang bergantung pada tunai serta saksi menjadikannya lebih mudah dicabar berbanding kes yang mempunyai aliran bank lengkap. ^5,6,7

Kes asrama pekerja juga serupa. Mahkamah Rayuan membenarkan perbicaraan diteruskan, jadi ia bukan kes yang jelas patut dibatalkan serta-merta. Tetapi mahkamah yang sama merekodkan kebimbangan tentang keadilan, bermaksud soalan pembelaan tentang mengapa bahan ini tidak ditangani bersama kes lama bukan soalan kosong. ^6,8

Berbanding Zahid dan Muhyiddin#

Perkara paling tajam dalam kes Zahid bukan sekadar beliau didakwa. Ia sejauh mana kes itu sudah berjalan. Dalam kes Yayasan Akalbudi, Zahid berdepan 47 pertuduhan, mahkamah telah mendapati kes prima facie dan memerintahkan beliau membela diri; kemudian pendakwaan memohon DNAA. Pada 2026, Mahkamah Rayuan membenarkan Majlis Peguam mencabar keputusan DNAA itu, dengan mengambil kira keseriusan kes, kepentingan awam, tahap perbicaraan dan masa penghentian pendakwaan. ^3,4

Jadi soalan utama dalam kes Zahid ialah: mengapa kes besar yang sudah melepasi ambang prima facie dihentikan pada saat politik paling sensitif?

Kes Muhyiddin masih berada dalam proses kehakiman. Pada 2023, beliau didakwa berhubung Jana Wibawa. Pada 2024, Mahkamah Rayuan mengembalikan empat pertuduhan salah guna kuasa, manakala pertuduhan pengubahan wang haram juga bergerak ke arah perbicaraan. Beliau menafikan bersalah. ^9,10,11

Jadi soalan utama dalam kes Muhyiddin ialah sama ada pendakwa boleh membuktikan salah guna kuasa jenayah dan pengubahan wang haram dalam hubungan antara program kerajaan, dana parti dan kuasa perdana menteri, bukannya sekadar pertikaian pembiayaan politik biasa.

Kes Lim berada di kedudukan lain. Kes lama Pinhorn sudah berakhir dengan DA; kes terowong dasar laut dan asrama pekerja belum selesai. Dalam kes terowong, pertikaian bukti tertumpu pada tunai, saksi, dokumen tidak langsung dan kredibiliti. Dalam kes asrama, pertikaian prosedur tertumpu pada double jeopardy dan keadilan. ^1,2,5,6,7,8

Apa kata pihak ketiga luar negara#

Kita mesti jujur: setakat 2026-08-01, saya tidak menemui pihak ketiga kehakiman luar negara yang neutral yang memutuskan kes rasuah semasa Lim sama ada cukup bukti atau direka secara politik.

Penilaian pihak ketiga luar negara yang paling hampir berkaitan Lim ialah terhadap kes ucapannya pada 1998. Human Rights Watch dalam World Report 1999 membincangkan pemenjaraannya dalam konteks pihak berkuasa Malaysia menggunakan undang-undang yang luas untuk menghukum pengkritik. Amnesty International pula menyifatkan beliau sebagai prisoner of conscience. ^12,13

Tetapi itu kes ucapan, bukan kes rasuah hari ini.

Media luar negara seperti ABC boleh melaporkan dakwaan Lim bahawa pertuduhan terowong dasar laut bermotif politik, dan boleh melaporkan konteks politik yang tegang di bawah kerajaan Muhyiddin. Tetapi itu masih bukan kesimpulan hakim luar negara atau pakar kehakiman neutral tentang bukti. ^5,12,13

Maka ungkapan yang adil bukan slogan untuk mana-mana pihak.

Ungkapan yang adil ialah begini: Lim memang mempunyai kes ucapan lama yang dianggap oleh kumpulan hak asasi antarabangsa sebagai penindasan politik; tetapi kes rasuah semasanya tetap mesti dinilai menurut pertuduhan, saksi, dokumen, pemeriksaan balas dan keputusan mahkamah masing-masing. Label 1998 tidak boleh dipindahkan begitu sahaja ke perbicaraan rasuah tahun 2020-an. ^5,7,8,12,13

Penilaian paling adil#

Jika soalan ialah apa beza kes Lim dengan kes Zahid dan Muhyiddin, jawapannya:

Masalah Zahid ialah kes besar yang sudah sampai ke peringkat pembelaan dikendalikan melalui DNAA dan NFA, dengan konflik kepentingan politik paling kuat.

Masalah Muhyiddin ialah sempadan antara kuasa bekas perdana menteri, program sokongan kerajaan dan dana parti, yang masih perlu dibuktikan dalam perbicaraan.

Masalah Lim ialah kes lama sudah berakhir dengan DA manakala kes baharu masih berjalan; kes terowong dasar laut lebih bergantung pada naratif saksi dan tunai, manakala kes asrama pekerja membawa persoalan keadilan prosedur.

Sebuah negara matang tidak patut meminta Melayu hanya percaya pemimpin Melayu, Cina hanya percaya pemimpin Cina, atau India hanya percaya pemimpin India. Perpaduan nasional yang sebenar bermaksud menggunakan standard bukti yang sama terhadap orang yang kita sokong dan orang yang kita tentang.

Jika bukti tidak cukup, bersihkan nama tertuduh.

Jika bukti cukup, sabitkan menurut undang-undang.

Jika pendakwaan berhenti kerana kepentingan politik, masyarakat mesti dibenarkan bertanya mengapa.

Antirasuah tidak sepatutnya menjadi kayu untuk memukul musuh atau perisai untuk melindungi sekutu. Ia patut menjadi satu pembaris bersama yang dimiliki setiap warga dalam negara yang sama.

Soalan seterusnya lebih sukar: jika rakyat sudah tidak percaya kepada kebebasan pendakwaan, bagaimana sistem membina semula kepercayaan itu sedikit demi sedikit?