Adakah Reformasi Anwar Mungkir? Lynas, UEC dan Reformasi Kehakiman

Ada pintu yang telah dibuka oleh kerajaan Anwar.

Subsidi diesel ialah satu daripadanya.

Akta Perkhidmatan Parlimen ialah satu lagi.

Tetapi di hadapan beberapa pintu lain, tangannya sudah menyentuh daun pintu, lalu berhenti.

Lynas: Dari Slogan Jalanan ke Syarat Lesen#

Kilang nadir bumi Lynas ialah duri yang paling tajam dalam ingatan penyokong PH.

Ketika menjadi pembangkang, ramai ahli politik PH berdiri bersama bantahan alam sekitar. Selepas berkuasa, soalnya berubah: tutup kilang, atau benarkan ia beroperasi dengan syarat lebih ketat? ^1,2,5

Pada 2023, MOSTI mengumumkan pembaharuan lesen Lynas, tetapi menegaskan bahawa selepas Julai, sisa radioaktif baharu tidak boleh lagi dihasilkan di Malaysia dan aktiviti cracking and leaching perlu dipindahkan keluar. Kerajaan kemudian membenarkan Lynas terus mengimport dan memproses nadir bumi sehingga Mac 2026, antara alasannya ialah cadangan syarikat untuk mengeluarkan unsur radioaktif daripada sisa; kumpulan alam sekitar terus mengkritik keputusan itu sebagai pengunduran. ^5,9

Menjelang 2026, lesen Lynas dilanjutkan lagi selama sepuluh tahun hingga 2036, dengan syarat termasuk semakan lima tahun, pengurusan sisa dan larangan kemudahan pelupusan kekal baharu. ^5,6

Kerajaan boleh berkata: ini bukan kelulusan tanpa syarat.

Pengkritik juga boleh berkata: ini masih bukan jawapan yang dibayangkan penyokong jalanan dahulu.

UEC: Paling Mudah Dijadikan Perang Identiti#

Pengiktirafan UEC ialah satu lagi pintu.

Manifesto PH 2018 berjanji mengiktiraf UEC sebagai salah satu kelayakan untuk memasuki universiti awam dan memohon perkhidmatan awam, dengan syarat Bahasa Melayu SPM dipenuhi. Selepas 2022, struktur politik Kerajaan Perpaduan lebih rumit: ia memerlukan BN dan rakan Malaysia Timur, sambil berdepan tindak balas nasionalis Melayu terhadap isu pendidikan Cina. ^1,2

Pada 2026, isu UEC kembali memanas. Rekod Parlimen dan laporan awam menunjukkan perbahasan tertumpu pada Bahasa Melayu, Sejarah, kemasukan universiti awam dan kedudukan bahasa kebangsaan. Anwar berkata secara terbuka bahawa pengiktirafan UEC tidak mengancam bahasa kebangsaan; tetapi setakat tulisan ini, pintu itu masih belum menjadi aturan nasional yang benar-benar jelas, stabil dan dilaksanakan. ^1,7,8

Penyokong boleh berkata: sekurang-kurangnya Anwar meletakkan isu itu semula di atas meja.

Pengkritik akan bertanya: sudah berapa tahun meja itu disediakan?

Reformasi Kehakiman: Sepatutnya Paling Cepat, Tetapi Paling Lambat#

Peguam Negara yang juga menjadi Pendakwa Raya ialah salah satu pintu lama yang paling kerap dikritik dalam sistem Malaysia.

Kerajaan Anwar telah menggerakkan draf pindaan perlembagaan dan kerja Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen untuk memisahkan fungsi Peguam Negara dan Pendakwa Raya. Namun setakat Ogos 2026, pengasingan itu belum benar-benar selesai; reka bentuk institusi, kaedah pelantikan, jaminan tempoh jawatan dan pengawasan Parlimen masih dipertikaikan. ^3,4

Perkara ini mungkin boleh dibuat perlahan-lahan.

Masalahnya, DNAA Zahid menjadikannya sesuatu yang tidak boleh dibuat perlahan-lahan.

Apabila Timbalan Perdana Menteri merangkap Presiden UMNO menerima DNAA dalam kes besar dan kes itu kemudian tidak diteruskan, penyokong tidak lagi mendengar "reformasi kehakiman memerlukan masa" sebagai sikap berhati-hati. Mereka mendengarnya sebagai penangguhan. ^3,4

Mengapa Anwar Bergerak Perlahan#

Mereka yang mempertahankan Anwar mempunyai satu alasan yang nyata.

Kerajaan Perpaduan bukan kerajaan PH sahaja. Ia mesti mengekalkan majoriti bersama PH, BN, GPS, GRS dan rakan lain; setiap reformasi sensitif boleh menyebabkan akar umbi atau pemimpin di salah satu pihak berundur. ^1,2,3

Ini bukan alasan untuk melepaskan tanggungjawab.

Tetapi ia memang fakta.

Subsidi diesel boleh digerakkan kerana tekanan fiskal, masalah penyeludupan dan bantuan bersasar membentuk alasan dasar. UEC, Lynas dan pemisahan kuasa pendakwaan pula menyentuh identiti, alam sekitar, kehakiman dan kepentingan gabungan yang lebih dalam. ^2,5,7,3

Sebab itu peta reformasi kerajaan Anwar sangat tidak sekata.

Dalam fiskal, ia berani memotong.

Dalam institusi, ia menolak perlahan-lahan.

Dalam isu identiti, ia mengambil jalan memutar.

Apabila kes melibatkan sekutu, ia mencederakan kredibilitinya sendiri.

Halaman seterusnya akan mengajukan soalan yang lebih tajam.

Apabila reformasi bertemu kes sekutu, sejauh mana lampu akan dibuka; dan selepas lampu menyala, berapa ramai yang masih sanggup melihat seluruh meja?